Tutukluluğa İtiraz Dilekçesi

………… ASLİYE CEZA MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİ'NE
Gönderilmek üzere
………… SULH CEZA HÂKİMLİĞİ'NE

SORGU / DEĞİŞİK İŞ NO : …………
SORUŞTURMA NO         : …………

İTİRAZ EDEN (ŞÜPHELİ) : ………… (T.C. Kimlik No: …………)
                        Halen ………… Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu

MÜDAFİİ               : ………… (varsa)

KONU                  : ………… tarihli tutuklama kararına itiraz edilerek şüphelinin tahliyesine, bu talep yerinde görülmezse adli kontrol tedbiri uygulanarak serbest bırakılmasına karar verilmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR           :

1. Şüpheli, ………… Cumhuriyet Başsavcılığının ………… soruşturma numaralı dosyasında ………… suçu şüphesiyle ………… tarihinde gözaltına alınmış, ………… tarihinde tutuklanmıştır. Karar şüpheliye ………… tarihinde bildirilmiş olup itiraz süresi içindedir.

2. Kuvvetli suç şüphesini gösteren somut delil bulunmamaktadır. Kararda dayanılan ………… delili şu nedenle şüpheliyle bağlantılı değildir / yeterli değildir: ………… Şüphelinin savunması özetle şöyledir: …………

3. Tutuklama nedeni bulunmamaktadır. Şüpheli ………… adresinde sürekli ikamet etmekte, ………… işyerinde ………… süredir çalışmaktadır; ………… kişiye bakmakla yükümlüdür. Kaçma şüphesini gösteren somut bir olgu yoktur. Dosyadaki deliller toplanmış olup delillerin karartılması ihtimali kalmamıştır.

4. Tutuklama ölçülü değildir. İsnat edilen suç için öngörülen ceza, şüphelinin adli sicil kaydı ve kişisel durumu birlikte değerlendirildiğinde, adli kontrol tedbirleri amaca ulaşmak için yeterlidir. Kararda adli kontrolün neden yetersiz kalacağı somut olgularla gösterilmemiştir (CMK md. 101/1 ve 101/2-d).

5. Varsa: Şüphelinin sağlık durumu / bakmakla yükümlü olduğu kişiler bakımından özel durum şöyledir: …………

HUKUKİ SEBEPLER       : 5271 s. Ceza Muhakemesi Kanunu md. 100, 101, 104, 109, 267 ve devamı; Anayasa md. 19; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi md. 5.

DELİLLER              : Soruşturma dosyası, ikametgâh belgesi, çalışma belgesi, nüfus kayıt örneği, sağlık raporu ve her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM        : Açıklanan nedenlerle itirazın kabulü ile ………… tarihli tutuklama kararının kaldırılarak şüphelinin tahliyesine; bu talep yerinde görülmezse CMK md. 109'da sayılan adli kontrol tedbirlerinden uygun görülecek olanın uygulanması suretiyle serbest bırakılmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.

Tarih: …………

İtiraz Eden Şüpheli / Müdafii
Ad Soyad: …………
İmza: …………

EKLER:
1. İkametgâh belgesi
2. Çalışma belgesi
3. …………

Ne zaman kullanılır?

Tutuklama, kuvvetli suç şüphesini gösteren somut delillerin ve bir tutuklama nedeninin (kaçma şüphesi ya da delilleri karartma şüphesi gibi) birlikte bulunmasını gerektirir; işin önemi ve beklenen cezayla ölçülü olmayan durumlarda tutuklama kararı verilemez (CMK md. 100). Yalnızca adli para cezasını gerektiren suçlarda ve vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenenler dışında, hapis cezasının üst sınırı iki yılı geçmeyen suçlarda tutuklama yasağı vardır (CMK md. 100/4). Tutuklama kararında bu şartların ve adli kontrolün neden yetersiz kalacağının somut olgularla gösterilmesi zorunludur (CMK md. 101/2). Tutukluluğa itiraz dilekçesi, bu şartlardan en az birinin bulunmadığını ileri sürmek için kullanılır.

İtiraz, tutuklama kararına karşı yapılabileceği gibi tahliye talebinin reddine ya da tutukluluğun devamına ilişkin kararlara karşı da yapılabilir (CMK md. 101/5, 104/2).

Süre ve merci

Kanunda ayrıca bir süre öngörülmediğinden itiraz, kararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta içinde yapılır (CMK md. 268/1). Dilekçe kararı veren mercie verilir; bu merci itirazı yerinde görmezse en çok üç gün içinde dosyayı inceleme merciine gönderir.

Soruşturma evresinde sulh ceza hâkimliğinin tutuklamaya ilişkin kararlarına yapılan itirazı, yargı çevresindeki asliye ceza mahkemesi hâkimi inceler (CMK md. 268/3-b). Kovuşturma evresinde asliye ceza mahkemesinin kararını ağır ceza mahkemesi; ağır ceza mahkemesinin kararını ise numara olarak izleyen daire ya da en yakın ağır ceza mahkemesi inceler. Tutuklu kişi dilekçesini ceza infaz kurumu müdürlüğüne de verebilir; bu durumda başvuru kayda alındığı anda süre kesilmiş sayılır (CMK md. 263).

Dilekçede bulunması gerekenler

• Kararın tarihi, sorgu ve soruşturma numaraları
• Kuvvetli suç şüphesine ilişkin delil değerlendirmesi
• Kaçma ve delil karartma şüphesini ortadan kaldıran somut olgular (ikamet, iş, aile durumu)
• Ölçülülük ve adli kontrolün yeterliliğine ilişkin açıklama
• Varsa sağlık veya bakım yükümlülüğü gibi özel durumlar
• Tahliye ve ikinci olarak adli kontrol talebi
• Bu olguları destekleyen belgeler

İtiraz incelemesi kural olarak dosya üzerinden ve duruşma yapılmadan sonuçlandırıldığından (CMK md. 271), dilekçede ileri sürülen her olgunun belgeyle desteklenmesi önem taşır.

Sonrasında ne olur?

Merci itirazı yerinde bulursa tutuklama kararını kaldırır ya da adli kontrole çevirir; itiraz üzerine verilen karar kesindir. Ancak şüpheli veya sanık, soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında yeniden tahliye talep edebilir; bu talep üç gün içinde karara bağlanır ve ret kararına da itiraz edilebilir (CMK md. 104, 105). Soruşturma evresinde tutukluluk en geç otuzar günlük sürelerle sulh ceza hâkimince yeniden incelenir (CMK md. 108).

Tutukluluk süreleri kanunla sınırlıdır. Soruşturma evresinde bu süre, ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işlerde altı ayı, girenlerde bir yılı geçemez; kanunda sayılan bazı suçlarda farklı üst sınırlar uygulanır (CMK md. 102). Olağan yollar tükendikten sonra kişi özgürlüğüne ilişkin şikâyetler için Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu da bulunmaktadır.

Bu örnek genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın koşulları farklıdır ve metin somut duruma göre düzenlenmelidir.